Ja, met een ouder rijbewijs B mag je in 2026 in Nederland in de meeste gevallen gewoon een automaat rijden. Een automaat valt namelijk onder rijbewijs B, zolang er op je rijbewijs geen beperking staat die je juist aan automaat rijden bindt.
De belangrijkste uitzondering is code 78: die code betekent dat je alleen voertuigen met automatische transmissie mag besturen. Heb je die code niet, dan mag je zowel in een schakelauto als in een automaat rijden.
Hieronder beantwoorden we de meest gestelde vragen over ouder rijbewijs automaat, code 78 en wat je praktisch moet regelen als je overstapt.
Mag je met een oud rijbewijs B een automaat rijden?
Met een oud rijbewijs B mag je vrijwel altijd een automaat rijden, omdat een automaat gewoon binnen categorie B valt. Alleen als er op je rijbewijs een beperking staat zoals code 78 automaat, mag je uitsluitend in een automaat rijden en niet in een schakelauto. Zonder die code is rijbewijs B automaat rijden volledig toegestaan.
Veel mensen denken dat “oud rijbewijs” automatisch extra regels betekent, maar bij automaat rijden draait het vooral om wat er op het rijbewijs staat. Het maakt dus minder uit hoe lang je je rijbewijs al hebt, en meer of er een code of beperking is geregistreerd.
Twijfel je? Pak je rijbewijs erbij en kijk op de achterkant bij de codes. Zie je geen 78, dan zit je doorgaans goed voor zowel automaat als schakel.
Welke rijbewijscodes bepalen of je alleen automaat mag rijden?
De belangrijkste rijbewijscode die bepaalt of je alleen automaat mag rijden, is code 78. Die code wordt op je rijbewijs gezet als je rijexamen is afgelegd in een auto met automatische transmissie. Met code 78 mag je wel automaat rijden, maar niet in een schakelauto rijden binnen categorie B.
In de praktijk kom je deze situaties vaak tegen:
- Code 78 aanwezig: je mag alleen automaat rijden.
- Geen code 78: je mag zowel schakelauto als automaat rijden.
- Rijbewijs omgewisseld of vernieuwd: codes blijven normaal gesproken staan, dus controleer altijd of code 78 vermeld staat.
Andere codes kunnen bestaan voor medische of administratieve beperkingen, maar voor de vraag “alleen automaat of ook schakel” is code 78 meestal de doorslaggevende code.
Wat is het verschil tussen een automaatrijbewijs en een ‘gewoon’ rijbewijs?
Het verschil tussen een automaatrijbewijs en een ‘gewoon’ rijbewijs B zit in de beperking: een automaatrijbewijs is rijbewijs B met code 78, waardoor je alleen automaat mag rijden. Een ‘gewoon’ rijbewijs B zonder code 78 geeft je de vrijheid om zowel automaat als schakelauto te besturen.
Dit verschil ontstaat bijna altijd bij het afrijden:
- Examen in een automaat: je krijgt rijbewijs B met code 78.
- Examen in een schakelauto: je krijgt rijbewijs B zonder code 78.
Bij de keuze tussen schakelauto vs automaat rijbewijs speelt vaak comfort mee, zeker als je veel in druk verkeer rijdt of als je liever minder handelingen in de auto hebt. Tegelijk is het goed om te beseffen dat code 78 je flexibiliteit beperkt als je later toch weer in een schakelauto wilt rijden.
Kun je code 78 laten verwijderen en weer in een schakelauto rijden?
Ja, je kunt code 78 laten verwijderen, maar dat kan alleen door opnieuw een praktijkexamen af te leggen in een schakelauto. Na het slagen kun je via het vernieuwen of omwisselen van je rijbewijs de beperking laten aanpassen, zodat je weer in een schakelauto mag rijden. Zonder nieuw schakel-examen blijft code 78 staan.
Wie dit overweegt, doet er goed aan om vooraf praktisch te bepalen of het echt nodig is. Veel bestuurders die eenmaal gewend zijn aan automaat rijden, missen het schakelen niet en kiezen juist voor gemak en rust.
Als je toch terug wilt naar schakel, let dan op deze punten:
- Je moet weer comfortabel zijn met koppeling, schakelmomenten en hellingproef.
- Je plant een praktijkexamen in een schakelauto via de gebruikelijke route.
- Na slagen regel je het administratieve traject voor rijbewijs omwisselen automaat naar “zonder code 78”.
Waar moet je op letten als je overstapt naar een automaat op latere leeftijd?
Als je op latere leeftijd overstapt naar een automaat, let dan vooral op gewenning, bediening en veiligheid: je gebruikt nog maar twee pedalen, je rechtervoet blijft op gas en rem, en je moet vertrouwd raken met standen zoals P, R, N en D. Neem de tijd voor proefritten en kies een auto met duidelijke bediening en een goede zitpositie.
In de praktijk helpen deze aandachtspunten om de overstap soepel te maken:
- Pedalen en voetgebruik: rijd met één voet om verwarring tussen gas en rem te voorkomen.
- Parkeren en wegrijden: oefen rustig met P en de handrem, vooral op hellingen.
- Leesbaarheid en ergonomie: kies voor een overzichtelijk dashboard en een prettige instap.
- Rijhulpsystemen: systemen zoals adaptieve cruisecontrol en parkeersensoren kunnen extra rust geven, mits je ze goed begrijpt.
- Hybride rijgedrag: bij hybride modellen kan het aandrijfgevoel anders zijn dan je gewend bent, dus maak een langere proefrit in verschillende situaties.
Ook belangrijk: als je al een rijbewijs B zonder code 78 hebt, hoef je meestal niets te regelen om automaat te mogen rijden. Het is dan vooral een kwestie van de juiste auto kiezen en wennen aan het rijgedrag.
Hoe helpt Autobedrijf Van den Akker met de overstap naar een automaat?
We maken de overstap naar een automaat eenvoudig door je stap voor stap te begeleiden bij de keuze, de proefrit en het wennen aan de bediening. Zeker als je twijfelt over ouder rijbewijs automaat of vragen hebt over code 78 automaat, zorgen we voor heldere uitleg zonder verrassingen, zodat je met vertrouwen de weg op gaat.
- Persoonlijk advies over welke automaat of hybride het beste past bij jouw rijstijl, comfortwensen en instaphoogte.
- Uitleg in alle rust over standen, rijhulpsystemen en veilig automaat rijden, met aandacht voor duidelijke bediening.
- Proefritbegeleiding zodat je echt kunt ervaren wat bij je past, bijvoorbeeld in een Honda Jazz, Honda Civic, Honda HR-V, Honda ZR-V of Honda CR-V.
- Transparante service rondom onderhoud en gebruik, zodat je weet welke factoren invloed hebben op kosten, zoals onderhoudsinterval, banden, remmen, rijstijl en het type aandrijflijn.
Wil je je oriënteren of direct een proefrit plannen? Bezoek onze website, bekijk onze Honda modellen, plan eenvoudig een werkplaatsmoment via afspraak maken Veghel of stel je vraag via contact. En als je graag slim instapt, neem dan ook even een kijkje bij onze acties.